MKTG NaM - pasek na kartach artykułów

Zdjęcie Rynku w Sieradzu sprzed ponad 120 lat robi furorę w sieci. Jak powstało? Są inne ujęcia miasta, którego od dawna już nie ma FOTO

Paweł Gołąb
Paweł Gołąb
Fotografie autorstwa Stanisława Szalaya pochodzą z 1902 roku i pokazują świat, którego dawno już nie ma

Rynek w Sieradzu w czasie targu
Fotografie autorstwa Stanisława Szalaya pochodzą z 1902 roku i pokazują świat, którego dawno już nie ma Rynek w Sieradzu w czasie targu Stanisław Szalay
Furorę w sieci w ostatnich dniach robi zdjęcie Rynku w Sieradzu wykonane ponad 120 lat temu. Kryje się za tym ciekawa historia związana z autorem fotografii, który odwiedził miasto przy okazji uruchomienia linii kolejowej na początku XX wieku. Pamiątką po tej wizycie jest nie tylko to ujęcie, ale kilkanaście unikatowych fotografii miasta, którego już nie ma.

Fotografia Rynku w Sieradzu drugie życie odzyskała, gdy w ostatnich dniach została opublikowana na portalu Polish Genius - Polish genealogy group, która prezentuje archiwalia pochodzące z Polski. Zainteresowaniu trudno się dziwić, bo zdjęcie pokazuje świat, którego od dawna już nie ma. Pozostały kamienice, jest widoczna charakterystyczna fara – obecnie bazylika mniejsza, ale nie ma już dawnego bruku, no i tłumu handlarzy, wtedy bowiem sieradzki Rynek był miejscem, w którym odbywały się targi.

Zdjęcie powstało w 1902 roku. Nie jest jedynym

Historię zdjęcia przypomina Paweł Kurzawski, sieradzki fotografik i pasjonat historii miasta. Jak informuje, zdjęcie pochodzi z roku 1902. Jest autorstwa Stanisława Szalaya, znanego warszawskiego fotografa w trakcie jego podróży nowo otwartą linią kolejową z Warszawy do Kalisza i nie jest jedyną zdjęciową pamiątką, która pozostała po tej wizycie.

- Przypomnijmy, że w roku 1902 oddano do użytkowania most kolejowy na rzece Warcie w Sieradzu, co pozwoliło na komunikację kolejową na trasie Warszawa-Kalisz. Była to jedna z najważniejszych magistrali kolejowych w kraju, nic więc dziwnego, że zaciekawiła wielu, a wśród nich również Stanisława Szalaya. Poza rokiem, nie znamy niestety dokładnej daty wykonania tych zdjęć. Również identyfikacja niektórych miejsc jest trudna do zlokalizowania, choć część z nich dla sieradzan będzie oczywista - istnieją do dziś lub zostały jasno opisane w przekazach jak choćby lokalizacja gospody "Pod Gęsią" – przypomina Paweł Kurzawski.

Stanisław Szalay – jak informuje dalej - był znanym fotografikiem i teoretykiem fotografii. W 1898 r. razem z Jadwigą Golcz założył w Warszawie spółkę pod nazwą „Golcz i Szalay” zajmującą się handlem materiałami i przyborami do fotografii. Spółka istniała do 1905 r. Sklep-poradnia dla fotoamatorów prowadzony przez Szalay’a i Golcz mieścił się przy ulicy Erewańskiej 3 (obecnie ulica Kredytowa). Było to miejsce, gdzie spotykali się i wymieniali doświadczeniami pierwsi amatorzy fotografii. W 1898 r. Stanisław Szalay rozpoczął współpracę z miesięcznikiem fotograficznym „Światło” na łamach którego publikował swoje artykuły i fotografie. Współpracował też z „Tygodnikiem Ilustrowanym”. W 1899 r. razem z teściem Władysławem Skłodowskim przetłumaczył z języka niemieckiego podręcznik do fotografii autorstwa G. Pizzighelliego pt. „Wstęp do fotografii”. W 1900 r. ukazał się podręcznik do fotografii autorstwa Szalay’a pt. „Jak fotografować? Wskazówki dla początkujących amatorów fotografii”. Rok później Szalay opublikował „Przepisy fotografów miłośników i zawodowych”.

Pierwszy pociąg przejechał przez Sieradz 122 lata temu. O wyjątkowym wydarzeniu pisaliśmy w LINKU PONIŻEJ:

Spadkobiercy Szalay’a przekazali jego spuściznę bibliotece Polskiego Towarzystwa Miłośników Fotografii w Warszawie

Szalay – jak przypomina dalej Paweł Kurzawski - był jednym z założycieli Towarzystwa Fotograficznego Warszawskiego, które powstało w 1901 r. (od 1907 r. przyjęło ono nazwę Polskiego Towarzystwa Miłośników Fotografii). Rok później został członkiem protektorem założonej w 1899 r. w Warszawie Kasy Przezorności i Pomocy dla Fotografów. Były to pierwsze związki zawodowe fotografów. W styczniu 1904 r., obok Jana Heuricha i Piotra Lebiedzińskiego, wszedł w skład komitetu redakcyjnego czasopisma „Fotograf Warszawski”. Tutaj publikował artykuły dotyczące fotografii, m.in.: „Fotografowanie przy sztucznym świetle” (1904 r.), „Sposób pigmentowy” (1905 r.), „Latarnia czarnoksięska i jej zastosowanie w szkole i przy odczytach” (1907 r.) i „Słownik preparatów chemicznych używanych w fotografii” (1913 r.). Szalay był również autorem wielu innych artykułów poświęconych fotografii, m.in.: „Kilka słów o papierach bromosrebrnych” (1902 r.), „Zastosowanie fotografii do reprodukcji mechanicznej” (1903 r.). W 1904 r. wydał kolejny podręcznik do fotografii pt. „Pierwsze zasady fotografii”, a w 1905 r. przetłumaczył z niemieckiego i opracował „Podręcznik fotografii praktycznej” autorstwa E. Vogla.

Od 1904 r. Stanisław Szalay razem z Edmundem Grünhauserem (1867-1920) prowadził w Warszawie przy ulicy Marszałkowskiej 110 firmę fotograficzno-litograficzną „Szalay-Grünhauser”. Rok później firma została przeniesiona na ulicę Chmielną 40. Od 1906 r. na Marszałkowskiej i Chmielnej funkcjonowała już nowa firma „Skład Materiałów i Przyborów do fotografii – Stanisław Szalay”.

W 1906 r. Szalay wszedł do prezydium Towarzystwa Fotograficznego Warszawskiego i objął w nim funkcję asesora. W 1908 r. został członkiem Komisji Fotograficznej przy Polskim Towarzystwie Krajoznawczym. Przewodniczącym został Rajmund Cholewiński, a jego zastępcą Mikołaj Wisznicki. W 1912 r. Szalay i jego firma uczestniczyli w wystawie fotograficznej „Krajobraz Polski” zorganizowanej w Warszawie przez Polskie Towarzystwo Krajoznawcze. W 1913 r. z ramienia Polskiego Towarzystwa Miłośników Fotografii Szalay prowadził otwarte wykłady popularyzujące sztukę fotografii. W 1914 r. wygłosił odczyt pt. „O fotografii barwnej w stanie obecnym”.

W roku, w którym w Europie wybuchła Wielka Wojna, Stanisław Szalay zrezygnował z prowadzenia zakładu fotograficznego. Przyczyną był pogarszający się stan zdrowia fotografa, który uniemożliwiał mu dalszą pracę. Już nigdy potem Szalay nie powrócił do fotografowania i fotografii, która była jego największą pasją. Po długiej i wyczerpującej chorobie zmarł 25 stycznia 1920 r. w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu powązkowskim.
Spadkobiercy Szalay’a przekazali jego spuściznę bibliotece Polskiego Towarzystwa Miłośników Fotografii w Warszawie. Szklane diapozytywy z pracowni fotograficznej Szalay’a znajdują się również w zbiorach Muzeum Historii Fotografii w Krakowie.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Eurowybory 2024. Najważniejsze "jedynki" na listach

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na sieradz.naszemiasto.pl Nasze Miasto