Kapliczki przydrożne w Sieradzu (ZDJĘCIA)

Redakcja
Kapliczki przydrożne w Sieradzu Fot. Dariusz Piekarczyk
Kapliczki przydrożne, jakże mocno splecione z polską kulturą i obyczajowością. Zawsze były miejscem ważnym dla lokalnych społeczności. Kiedyś budowane na skrajach miast, osad i wsi, dziś stoją w centrum, często zagubione, mało widoczne. Ile ich jest w Sieradzu? Postaramy się odnaleźć jeśli nie wszystkie, to większość, tym bardziej, że z niektórymi wiążą się ciekawe historie. Zapraszamy więc na wakacyjny spacer śladami sieradzkich kapliczek. Dziś część pierwsza.

Zaczynamy od drewnianej, zaniedbanej niestety, kapliczki przy ul. POW 18 (fot. 1 i 2). To najstarsza drewniana kapliczka w Sieradzu. Kiedy powstała? Tak naprawdę nikt nie wie. Ma jednak ponad 100 lat. Początkowo przytwierdzona była do drzewa po drugiej stronie ulicy.
- Starsi sieradzanie opowiadają, że pewnego dnia nad miastem rozpętała się straszliwa burza - opowiada Jan Pietrzak, sieradzki historyk-regionalista. - Piorun uderzył w drzewo na którym była kapliczka. Rozpołowił drzewo, ale kapliczka ocalała. Oparła się też Niemcom, którzy chcieli ją zniszczyć. Zabrał ją jednak ówczesny grabarz pan Grobelny i przechował. Po zakończeniu II wojny światowej kapliczką zaopiekował się Jerzy Balcerak, malarz, rzeźbiarz. Postawił kapliczkę na swojej posesji. Dach pokrył dachówką, wnętrze podświetlił, z tym że świeczki są w kształcie rakiet kosmicznych. To na część Arego Szternfelda oraz pierwszego lotu człowieka w kosmos.

Idziemy dalej. Tym razem na ul. Kopernika, gdzie stoi pięknie odnowiona kapliczka z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej (fot. 3, 4, 5), przed którym jest ludowa rzeźba Chrystusa Frasobliwego. Napis głosi, że społeczność lokalna wyremontowała kapliczkę w lipcu 2010 roku. 16 sierpnia przychodzi tam ksiądz, tak przynajmniej twierdzą okoliczni mieszkańcy. W maju za to niektórzy zbierają się tak na nabożeństwa majowe.

I mamy ulicę Lokajskiego 1 (fot. 6, 7) z małą drewnianą kapliczką szafkową zawieszoną na lipie.

Nieopodal w Parku Staromiejskim, obok Dworku Modrzewiowego, kapliczka metalowa, szafkowa z bokami wypełnionymi szkłem kolorowym (fot. 8,9). Na przodzie liczne ornamenty roślinne. Wewnątrz zaś obraz Matki Boskiej przy źródle i modlące się dziecko. Pod obrazem słowa pieśni maryjnej: " Po górach, dolinach, rozlega się dzwon:
Anielskie wołanie ludziom głosi on.
Ave, ave, ave Maryja, zdrowaś,
Zdrowaś, zdrowaś Maryja!

Przejdźmy w drugi koniec miasta na Krakowskie Przedmieście. Tam trafiamy na kapliczkę, a raczej kaplicę (fot. 10, 11, 12) pod wezwaniem św. Kajetana, którą pod koniec XIX wieku wystawili Maria oraz Kajetan Trąbczyńscy, właściciele browaru, który znajdował się nieopodal.
- Z powstaniem tej, zbudowanej w stylu neogotyckim kaplicy, wiąże się ciekawa historia - opowiada Jan Pietrzak. - Kiedy kopano fundamenty pod browar, natrafiono na ludzkie kości. Natrafiono, bo kopano na cmentarzu cholerycznym, który tam się znajdował. Dodam, że ostatnia epidemia cholery w Sieradzu była w 1852 roku. Kości zebrano i pochowano w miejscu, gdzie dziś jest kaplica. Obecnie w ołtarzu głównym jest figura Matki Boskiej. Wcześniej był tu obraz świętego Kajetana, ale jest w renowacji.

Nieopodal, przy zbiegu ul. Krakowskie Przedmieście i Oksińskiego Trzy Krzyże (fot. 13, 14, 15). Pierwotnie drewniane, obecnie dwa duże wyniosłe ze stali nierdzewnej, zaś mniejszy metalowy kuty na betonowym postumencie. Krzyże, jak głosi napis, fundowało Pokolenie Jana Pawła II oraz Barbara Łuka, rodziny Adrianów i Pertkiewiczów. 20 kwietnia 1941 roku, a w więc w dniu urodzin Adolfa Hitlera, Niemcy krzyże ścięli. Nie tylko te zresztą, ale także inne w Sieradzu. Opis tego wydarzenia znajdujemy w "Kronice okupacyjnej klasztoru sióstr urszulanek w Sieradzu" napisanej przez siostrę Paulinę Anielę Jaskólankę. Zagłębmy się w lekturę: "Dziś wczesnym rankiem siostra Emma Dropiewska, wracając z nocnego dyżuru w szpitalu zauważyła, że przewrócony jest krzyż sprzed naszego kościoła i opiera się o parkan koło dzwonnicy. Pobiegła więc na podwórze, gdyż wiedziała, że siostry ogrodniczki wcześnie wstają, nawet i w niedzielę, i powiadomiła siostrę Pankrację Łukasik o tym, co zaszło. Natychmiast pospieszyły razem z siostrą Michałą Krakowiak i siostrą Emmanuelą, Walerią Marsz przed kościół - z ogromnym trudem podniosły ciężki krzyż i przeniosły go do klasztoru na krużganek. Siostra Maria Niedźwiecka zostawiła pisemną relację o tych strasznych wydarzeniach: ... Tej nocy poprzewracani i zbeszczeszczono krzyże i kapliczki przydrożne w mieście i okolicy, na cmentarzu połamano krzyże, strzelano do pomników - to hitlerowcy obchodzili w ten sposób urodziny Furera, świętokradzkie czyny składając mu w darze. Komisarz gminy Męka, volksdeutsch Erich Kelm, powiedział w tym dniu do siostry prefekt Teresy Weikert, gdy ją spotkał idącą z kościoła po Mszy świętej: "Już koniec z Niemcami, nie wygrają. Kto z Bogiem walczy, nie może zwyciężyć". Wszyscy oni byli bardzo poruszeni i zaniepokojeni, szczególnie ci Niemcy, którzy urodzili się i wychowali w Polsce. Wiedzieli, jak bardzo nasz naród jest przywiązany do wiary ojców i jak strasznie Polacy przeżyli tę bluźnierczą profanację krzyży, figur i cmentarzy ...
Zdwojone posterunki policji niemieckiej i cywilów, chodziły po mieście i po wsiach w pobliżu kościołów i cmentarzy, gdyż obawiali się, żeby Polacy nie zorganizowali jakiegoś odwetu. A Polacy zaciskali zęby i mówili tylko" Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy... ".
Idźmy dalej. Mamy Krakowskie Przedmieście 124, a tam murowana otynkowana na żółto kapliczka z obrazem Pana Jezusa (fot. 16, 17).
Przy Krakowskim Przedmieściu 180 murowana kapliczka z roku 1824 (fot. 18, 19, 20, 21). Obecnie otynkowana. Wewnątrz obraz Świętej Rodziny, obrazy świętych, zabytkowe krucyfiksy z XIX wieku.
Mamy kraniec Sieradza. Na rozstaju dróg do Chojnego i Burzenina krzyż metalowy ufundowany przez lokalną społeczność. Napis na postumencie: "Pobłogosław Panie Boże naszej kolnji" (fot. 22,23).
Wracamy do Sieradza. Krakowskie Przedmieście 193 i krzyż na betonowym postumencie z 1945 roku (fot. 24) . To mieszkańcy dzielnicy Monice dziękowali w ten sposób za koniec wojny.
Krakowskie Przedmieście 157. Tam przycupnęła mała kapliczka szafkowa z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej (fot. 25).
Obok remizy OSP Monice krzyż żelazny na betonowym postumencie. Krzyż, jak głosi zamalowany zieloną farbą napis, ufundowała 1 maja 1949 roku Franciszek Balcerzak, ówczesny szef tamtejszej straży pożarnej (fot. 26, 27).

Jeśli chcecie pokazać Wasze kapliczki, opowiedzieć ich historię? Przesyłajcie zdjęcia, piszcie (d.piekarczyk@dziennik.lodz.pl).

Kiedy zakaz chowu klatkowego kur w Polsce?

Wideo

Komentarze 3

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

o
olaf

prawdziwy talent fotograficzno-edytorski redachturze, nie ma co!!

s
sieradzak

Piękna inicjatywa przybliżenia i upamiętnienia przydrożnych kapliczek sieradzkich! Małe dopowiedzenie odnośnie pięknie odnowionej przez mieszkańców kapliczki przy ulicy Kopernika: W czasie kiedy proboszczem parafii przy ul. Mickiewicza, na terenie której leży Osiedle Kopernika, był ksiądz Miłek, każdego roku mieszkańcy tego Osiedla wraz z proboszczem Miłkiem gromadzili się licznie dwukrotnie na Nabożeństwo: - w pierwszą niedzielę maja na Nabożeństwo Majowe i 15 sierpnia w Święto Matki Bożej Zielnej. Przez cały maj mieszkańcy gromadzili się na Nabożeństwo Majowe. Piękne to były czasy ....

G
Gość

a gdzie te zdjęcia??

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3